تبلیغات
عصرهنر WWW.ASREHONAR.NET - یادداشتی درباره طنز و برنامه های طنز تلویزیونی
تاریخ : شنبه 26 اسفند 1391 | ساعت 07 و 46 دقیقه و 30 ثانیه | نویسنده : عصرهنر

یادداشتی درباره طنز و برنامه های طنز تلویزیونی

در سینما و تلویزیون به مقوله طنز جدی فکر نمی شود

امیر افشارفتوحی

در جامعه ای که نشاط و سلامتی کمتر باشد و مردم آن در نخوت به سر برند، قطعا آن جامعه مریض است . فکر نمی کنم کسی باشد که با لبخند و شادی مخالف باشد و هر کسی فراخور روحیه ای که دارد کم و بیش از این موضوع استقبال می کند، چرا که عموما شادی و نشاط مترادف با سلامتی است و سلامتی در جامعه بعنی پویایی زندگی و پیشرفت .

فرهنگ ایرانی همیشه در شوخ طبعی سرآمدبوده و هست و از زمانی که رادیو و تلویزیون پا به عرصه گذاشت طنزاز ادبیات مکتوب پا را فراتر برده و در قالب صدا و تصویر نمود پیدا کرد . اما مشکل اینجاست که با مقوله طنز تلویزیونی از همان ابتدا جدی برخورد نشد و با عدم تعریف درست و سیاست گذاری مناسب ، آثار تولیدی در مسیر درست هدایت نشدند . و به این جا رسیدیم که برخی بر این باورند که هرچیزی مخاطب را بخنداند ، طنز است و هیچ مرزی بین طنز ، هجو و هزل قائل نیستند .البته گاهی تفکیک آن ها از هم دشوار است ، اما با اندکی دقت می توان نتیجه گرفت ، که زبان طنز متین و عفیف است ، کنایه آمیز به اطرافش نگاه می کند و  عیب ها و زشتی های فردی و اجتماعی را درشت نمایی می کند و در یک تعریف ساده تر ، طنز پیامی برای اصلاح نقص ها در جامعه دارد . درصورتی که هجو بیان زشتی ها  و عیب های کسی ، به منظور تخریب شخصیت اوست . و هزل هم که به مسائل  مستهجن می پردازد و در همه جا قابل باز گو کردن نیست . پس مدیران و برنامه سازان می توانند با تامل دراین مبحث و تفکیک درست تولیدات رسانه ملی در زمینه طنز را هدفمند کنند ، تا به بهانه خنداندن ترویج فرهنگ نادرستی صورت نگیرد .

تولید آثار طنز به طور جدی از سال 72 با جنگ « نوروز 72 » توسط «داریوش كاردان » و « علی عمرانی » شروع شد که در واقع با ساختار شکنی ؛ انقلابی در برنامه های طنز تلویزیونی ایجاد کرد و مخاطبانش را از برنامه های تلویزیونی كهنه و كلیشه شده و طنزهای كلامی و تیپ های رادیویی دهه 60 که بنظر بعضا درحد فکاهی بودند تا طنز تلویزیونی نجات داد . اگر چه در همان برهه « دایی عباس و آقا نیكی » ، « عبدلی و اوستا » که  دیگر حرفی نو برای گفتن نداشتند و یا  «منوچهر نوذری»، « فرهنگ مهرپرور »، « منوچهر آذری » و « علیرضا جاویدنیا » هنرمندانی بودند که  لبخند را به مردم ایران هدیه دادند ، اما باید پذیرفت کارهایی که در دهه 60 ارائه می شد درچارچوب و ساختار برنامه سازی تلویزیون جایی نداشتند .

مجموعه  « پرواز 57 » در سال 72 بعد از جنگ « نوروز 72 » روی آنتن رفت که این برنامه نیز مورد استقبال قرار گرفت و در نتیجه با دنباله روی از این شیوه برنامه سازی راه برای تولید برنامه های آیتمی هموار شد . ولی چیزی که از ظاهر امر مشخص است  مدیران صدا وسیما با عدم تدبیر درست از این حرکت نوپای برنامه سازان حمایت کافی نکردند و در واقع با جدی نگرفتن مقوله طنز فعالیت در این ژانر را هدفمند پیش نبردند و نتیجه اش پراکنده شدن افرادی شد که با دوران طلایی برنامه های آیتمی کشف شدند و به دلیل عدم سرمایه گذاری درست خیلی راحت این نیروها که حرف های تازه ای برای گفتن داشتند را رها کردند .

نگاهی به برنامه های تولیدی دیگر چون « ببخشید شما » (1378) ، « نود شب » (1378)   «پلاك 14» (1379) ،« طنز 80 » (1380) که در ادامه موفقیت های گذشته در آن سالها روی آنتن رفتند نشان از ، پیشرفت ومحبوبیت این نوع آثار در بین مخاطب دارد با این فرض که این برنامه ها بی رقیب بودند و مخاطب  قدرت انتخاب نیز داشت .
اما در سال 1381 متناسب با تغییر ذائقه مخاطب مجموعه « پاورچین » روی آنتن رفت که برنامه های طنز را از قالب آیتم بیرون آورد و بعد از آن تو آوری دیگری در مجموعه « شب های برره »‌ در سال 1384 صورت گرفت ، که  معضلات و سنت‌های غلط را به نقد و چالش كشید و در نهایت با تولید مجموعه هایی چون « نقطه چین » و « جایزه بزرگ » سازندگان ساعت خوش را به سمت سریال سازی کشاند .

با پیشرفت هایی که در برنامه سازی در حیطه طنز بوجود آمد ، تب برنامه سازی آیتمی کاملا  خوابید و پس از سال ها که مخاطب طنز های آیتمی را فراموش کرده است فرید شب خیز پا به میدان مین می گذارد و با ریسک بالایی در سال 1390 با برنامه « خنده بازار » دوباره پای برنامه آیتمی را به تلویزیون باز می کند تا حس نوستالوژیک بیننده تلویزیون نسبت به این قالب طنز تلویزیونی را زنده نماید .

 شب خیز در « خنده بازار » از قالبی که پیش از این حسابش را پس داده وام می گیرد و  با همراهی برخی از بازیگران قدیمی که در تجربه شیرین طنز های آیتمی آن سال ها شریک هستند ، اما چرخ روزگار آنان را در حاشیه نگه داشته است درکنارگروه بازیگران جدید سعی دارد با سوژه های بروز سلایق مخاطبان را جمع آوری کند تا برنامه ای باب طبع روی آنتن ببرد.

اما با تمام این تلاش ها که در جای خود ارزشمند است ، هنوز برنامه های طنز تلویزیون به آن حد استاندارد نرسیده است و با توجه به منابع غنی که در حیطه طنز و در ادبیات طنز مکتوبمان سراغ داریم ، متاسفانه درزمینه سوژه و فیلمنامه در فقر شدیدی بسر می بریم و در ساختار نیز به دلیل این که هنوز در سینما و تلویزیون به مقوله طنز جدی فکر نمی شود ، تا رسیدن به طنز فاخر فاصله زیادی داریم بنابراین جایگاه خوبی برای این ژانر در تلویزیونمان نمی توانیم متصور شویم .


 




طبقه بندی: نقد ، یادداشت ، تحلیل،

  • قیمت سکه
  • قالب پرشین بلاگ
  • ضایعات